hình thái đại gia đình, xuất hiện ở giai đoạn mẫu quyền trong xã hội nguyên thuỷ. Là tế bào của xã hội, đồng thời là một đơn vị kinh tế. Gồm những thành viên thuộc 3 thế hệ trở lên (là chủ gia đình và chồng bà ta, các con gái của bà chủ gia đình và chồng của họ, con cái của các con gái bà chủ gia đình). Ruộng đất để trồng trọt do thị tộc phân cấp định kì: công cụ sản xuất, nhà cửa, nhạc khí thờ cúng, vv. là tài sản chung của gia đình, lao động tập thể và hưởng thụ tập thể thành quả lao động. Điều khiển mọi công việc của gia đình từ sản xuất, phân phối sản phẩm, ăn mặc, giải quyết xích mích nội bộ, giao tiếp xã hội, đến tôn giáo tín ngưỡng, vv. đều do người đàn bà cao tuổi, có nhiều hiểu biết và có uy tín nhất đảm nhận. Đó là bà chủ gia đình. Một đại gia đình như vậy bao gồm nhiều người (trên dưới 40 - 50 người), cho nên phải ở trong những ngôi nhà dài. Một số dân tộc thiểu số ở Trường Sơn - Tây Nguyên Việt Nam như Ê Đê, Gia Rai, Tà Ôi, ... cũng có những chiếc nhà dài điển hình.
Khi lực lượng sản xuất phát triển đến một trình độ nhất định thì đại gia đình mẫu hệ đi vào con đường tan rã, dưới xã hội nguyên thuỷ nó nhường chỗ cho đại gia đình phụ hệ. Về sau, tuỳ tình hình cụ thể từng nơi mà có những hình thái biến đổi khác nhau. Nó có thể chuyển sang gia đình phụ hệ, cũng có thể từ đại gia đình mẫu hệ phân nhỏ ra thành nhiều tiểu gia đình mẫu hệ.
Hiện nay, do sự tác động của các yếu tố kinh tế hàng hoá, nhiều đại gia đình mẫu hệ nước ta đang dần dần tách ra thành một số tiểu gia đình mẫu hệ (gồm 2 thế hệ). Mỗi gia đình nhỏ ở trong một ngôi nhà nhỏ riêng biệt, là một đơn vị kinh tế. Đây là quá trình phát triển tiến bộ, vì nó khắc phục được tính bình quân, kích thích lao động sản xuất, đề cao năng lực sáng tạo của con người, và rất thích hợp với nghề làm vườn và kinh tế phụ gia đình.
